Δεν είμαι ένοχος

 

Αυτή τη στιγμή, πόσο ένοχοι αισθάνεστε για την ΑΣ σας; Καθόλου; Ωραία. Λίγο; Χμμμ, εντάξει. Πολύ; Λοιπόν, όπως φαίνεται, καλωσορίσατε στο κλαμπ. Αν κρίνουμε από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πολλοί άνθρωποι εκεί έξω είναι ένοχοι ή αισθάνονται ένοχοι για την ΑΣ τους. Όμως, γιατί κάποιοι άνθρωποι με ΑΣ αισθάνονται τόσο ένοχοι; Ποιον ρόλο παίζει η ενοχή; Είναι πάντα ένα αρνητικό συναίσθημα; Και υπάρχει κάποιος τρόπος να αντιμετωπιστεί;

 

Δεν είστε μόνο εσείς

Δεν είστε πάντα σε θέση να βοηθήσετε στο σπίτι, αισθάνεστε ότι δεν είστε πάντα εκεί για τους ανθρώπους που έχουν σημασία για εσάς, αναγκάζεστε να δηλώσετε ασθένεια στη δουλειά ή δεν μπορείτε καθόλου να εργαστείτε. Όποια και αν είναι η αιτία, η ενοχή είναι κάτι που συχνά συνοδεύει μια χρόνια ασθένεια όπως η ΑΣ. Σε μια έρευνα όπου μεταξύ άλλων οι ασθενείς μπορεί να πάσχουν και από αρθρίτιδα, η ενοχή (μαζί με άλλα συναισθήματα) σχετιζόταν με ένα αίσθημα από πλευράς ασθενών ότι η πάθησή τους τους εμπόδιζε διαρκώς να έχουν μια φυσιολογική ζωή: για παράδειγμα, η ικανότητά τους να αισθάνονται καλοί γονείς ή καλοί παππούδες.1,2 Όπως μία blogger με χρόνια νόσο (στην περίπτωσή της σύνδρομο Sjögren) το έθεσε πολύ εύστοχα: «Πιστεύω ότι, στους πάσχοντες από κάποια χρόνια ασθένεια, η απώλεια των πραγμάτων που μπορούσαν να κάνουν είναι αυτό που δημιουργεί αυτή την ιδιαίτερη ενοχή».

 

Για ποιον λόγο υπάρχει ενοχή;

Κανείς δεν λέει ότι η ενοχή είναι κάτι καλό, αλλά ας προσπαθήσουμε να καταλάβουμε γιατί την νιώθουμε. Μπορεί να ακούγεται περίεργο, αλλά ως συναίσθημα, η ενοχή μπορεί να έχει τις χρήσεις της.3 Μια καλή αναλογία είναι ο σωματικός πόνος: είναι ο τρόπος που έχει το σώμα σας για να σας πει ότι κάτι πάει στραβά, ότι κάτι χρειάζεται την προσοχή σας. Οι άνθρωποι που δεν μπορούν να νιώσουν πόνο δεν έχουν μια φυσιολογική, ξέγνοιαστη ζωή – αντιθέτως, διατρέχουν καθημερινά και συνεχώς τον κίνδυνο τυχαίων αυτοτραυματισμών. Χωρίς την αίσθηση του πόνου, δεν υπάρχει τρόπος να γνωρίζει κάποιος ότι πρέπει να προβεί σε κάποια ενέργεια.

Όπως και ο πόνος, η ενοχή δεν είναι ένα ευχάριστο συναίσθημα, αλλά επιτελεί έναν ρόλο. Η ενοχή μάς βοηθά να αξιολογούμε τις ενέργειές μας προς τους άλλους, να βεβαιωνόμαστε ότι συμπεριφερόμαστε με κοινωνικά αποδεκτό τρόπο. Είναι μέρος του λεγόμενου «ηθικού πυρήνα» μας, ενός συναισθηματικού βαρόμετρου που μας βοηθά να διατηρούμε τον έλεγχο. Η ενοχή μας βοηθά να σκεφτόμαστε και να συμπεριφερόμαστε σαν καλοί άνθρωποι στους γύρω μας.3,4

 

Οι άνθρωποι που νιώθουν ενοχές είναι και καλύτεροι άνθρωποι;

Σε μια μελέτη που έγινε για την ντροπή και την ενοχή, 363 εθελοντές ολοκλήρωσαν μια έρευνα η οποία αξιολόγησε το πόσο επιρρεπείς ήταν στο αίσθημα της ενοχής.5 Στη συνέχεια, έκαναν ένα τεστ για τον προσδιορισμό διαφόρων συναισθημάτων (θυμός, θλίψη, χαρά, φόβος, απέχθεια και ντροπή) στα πρόσωπα αγνώστων. Η μελέτη διαπίστωσε ότι εκείνοι που ήταν πιο επιρρεπείς στο αίσθημα της ενοχής είχαν πολύ περισσότερες πιθανότητες να προσδιορίζουν σωστά τα συναισθήματα.5 Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι που είχαν την τάση να αισθάνονται ένοχοι ήταν καλύτεροι στο να συμμερίζονται τα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων.5 Αυτά τα ευρήματα ταυτίζονται με εκείνη της Δρ. Brené Brown – η οποία ειδικεύεται, μεταξύ άλλων πραγμάτων, στην έρευνα για το αίσθημα της ντροπής. Στην ομιλία της στο Ted για τη ντροπή, η Δρ. Brown περιγράφει την ενοχή ως τη θετική άλλη όψη της ντροπής. Ισχυρίζεται ότι ενώ η ντροπή συσχετίζεται με αρνητικές δράσεις όπως η κατάθλιψη, ο εθισμός και η επιθετικότητα, για την ενοχή ισχύει το αντίθετο. «Η ικανότητα να συγκρίνουμε κάτι που έχουμε κάνει ή έχουμε αποτύχει να κάνουμε με αυτό που θέλουμε να είμαστε είναι απίστευτα προσαρμοστική. Είναι δυσάρεστη, αλλά είναι προσαρμοστική».

 

«Απόδραση» από το αίσθημα της ενοχής

Οπότε, η ενοχή μπορεί να έχει ενδεχομένως τις χρήσεις της. Όμως, όπως και ο πόνος, η υπερβολική ενοχή για την ΑΣ σίγουρα δεν εξυπηρετεί κάποιο χρήσιμο σκοπό απλά κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται άσχημα χωρίς κανένα λόγο. Οπότε, τι μπορείτε να κάνετε για να το ξεπεράσετε; Εάν η ενοχή είναι κάτι που πραγματικά σας επιβαρύνει, σίγουρα μια καλή ιδέα είναι να ζητήσετε συμβουλές από τον γιατρό σας (ή κάποιον άλλο επαγγελματία υγείας). Εάν απλά συζητήσετε για το θέμα, ίσως να μπορέσετε ευκολότερα να αποβάλλετε ένα μέρος της ενοχής που «κουβαλάτε». Μπορεί επίσης να σας προτείνει συμβουλευτική υποστήριξη ή κάποια άλλη μορφή παρέμβασης που ενδεχομένως θα σας βοηθήσει μακροπρόθεσμα, εάν εσείς ή εκείνος πιστεύετε ότι είναι απαραίτητο. Μια άλλη καλή ιδέα είναι να συζητήσετε για την ενοχή με άλλους ανθρώπους που πάσχουν από ΑΣ, είτε προσωπικά είτεσε απευθείας διαδικτυακή σύνδεση. Εάν δεν έχετε ήδη κάποια απευθείας διαδικτυακή σύνδεση, ένα καλό σημείο για να ξεκινήσετε είναι το Βήμα Μπροστά στο Facebook. Παρότι δεν μπορείτε να αμελήσετε τους φίλους και την οικογένειά σας, η συνομιλία με ανθρώπους που βρίσκονται στην ίδια θέση με εσάς όσον αφορά την αντιμετώπιση της ΑΣ είναι μια εξαιρετική πηγή συμβουλών και υποστήριξης.

Όμως, η συζήτηση με τους κοντινούς σας ανθρώπους εξακολουθεί να είναι ζωτικής σημασίας. Κατά πάσα πιθανότητα, είναι, χωρίς καν να το γνωρίζουν, ο λόγος για τον οποίο αισθάνεστε ενοχές εξαρχής. Μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά είναι σημαντικό να γνωρίζουν πώς αισθάνεστε. Η συζήτηση και η αποδοχή της βοήθειας που σας παρέχουν (χωρίς να τη θεωρείτε δεδομένη) μπορεί να σας βοηθήσει να αισθανθείτε λιγότερες ενοχές, καθώς και να κάνει εκείνους να νιώσουν ότι η συνεισφορά τους εκτιμάται. Η έκφραση της εκτίμησής σας με άλλους τρόπους θα βοηθήσει και εσάς (και εκείνους) να νιώσετε καλύτερα. Μπορεί να είναι ένα γεύμα, ένα κέικ ή ένα δώρο-έκπληξη. Δεν χρειάζεται να είναι κάτι τρομερό ή ακριβό. Απλά μια κίνηση για να τους δείξετε ότι εκτιμάτε όλα αυτά που κάνουν για εσάς. Μπορεί να είναι μια επιστολή, μια κάρτα - ακόμη και ένα τουίτ. Εάν αισθάνεστε ενοχές, διοχετεύστε τις σε μια νέα κατεύθυνση. Προσπαθήστε να μετατρέψετε κάτι αρνητικό σε κάτι θετικό και να συμφιλιωθείτε με την ενοχή.

 

Αυτό το άρθρο συντάχθηκε από έναν τακτικό ειδικό συνεργάτη του Βήμα Μπροστά.gr Το Βήμα Μπροστά είναι ένας κοινωνικός ιστότοπος που βοηθά ολόκληρη την κοινότητα της ΑΣ να: Ενημερώνεται. Μοιράζεται. Εμπνέει. Συζητάει.

 

Βιβλιογραφία- Παραπομπές

1. Barlow JH et al. Patient Educ Couns 1999; 37:141–151.
2. Mitton DL et al. Musculosketetal Care 2007; 5:191–205.
3. Tangney JP et al. 2007; 58:345–372.
4. Mendez MF. CNS Spectr 2009; 14:608–620.
5. Treeby MS et al. Cogn Emot 2015 Aug 11:1–8 [Epub ahead of print].

 

GR1904990449_VIM_WEB001_APR_2019

Δεν τεντώνουμε απλά τα πόδια σας

Πώς παραμένω αισιόδοξος με την ΑΣ μου

ΒΡΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

Ομάδες υποστήριξης ασθενών μπορούν να σταθούν δίπλα σου όταν είσαι με καλή διάθεση και να σε υποστηρίξουν εάν η διάθεσή σου δεν είναι καλή. Είναι επίσης ένας εξαιρετικός τρόπος να λάβεις πρακτικές συμβουλές για το πως να ζεις με την ΑΣ.

ΜΑΘΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ >